Meta'ya New Mexico'da Cambridge Analytica davasında 25 milyar dolar ceza

The Record’un aktardığına göre ABD’nin New Mexico eyaletinde 21 Ekim’de kamuya açıklanan bir mahkeme kararıyla Meta’ya, yaklaşık on yıl önce ortaya çıkan Cambridge Analytica skandalıyla bağlantılı veri gizliliği ihlalleri nedeniyle 25 milyar dolar para cezası verildi.

Davada bir jüri eylülde, Meta’nın skandaldaki rolü nedeniyle eyaletin haksız ticari uygulamalar yasasını yaklaşık 44 milyon (43.899.725) kez ihlal ettiğine karar vermişti. Her ihlal için 5.000 dolara kadar ceza öngörülüyordu. Eyalete başlangıçta 220 milyar dolar hükmedildi, ancak bölge mahkemesi hâkimi Francis Mathew cezayı 25 milyar dolara indirdi. Meta’ya ceza ödenene kadar yıllık yüzde 15 faiz işleyecek.

Davanın konusu

Dava, Facebook’ta bir kişilik testi uygulamasıyla toplanan ve 87 milyona kadar kullanıcıya ait olan verilerin İngiliz siyasi danışmanlık şirketi Cambridge Analytica’ya ulaşmasıyla ilgili. ABD Federal Ticaret Komisyonu’na (FTC) göre bu uygulama, testi çözen kullanıcıların yanı sıra onların Facebook arkadaşlarının verilerini de topladı. Bunun için Facebook’un, geliştiricilerin arkadaş verilerine erişimini kestikten sonra mevcut uygulamalara tanıdığı bir yıllık geçiş süresinden yararlandı. Şirket bu verileri, 2016 ABD başkanlık seçimi de dahil olmak üzere hedefli reklamcılık için seçmenlerin psikolojik profillerini çıkarmakta kullanmıştı. Skandal 2018’de bir muhbir tarafından ortaya çıkarılmıştı.

New Mexico Başsavcısı Raúl Torrez’in ofisine göre dava, skandalın ortaya çıkmasından sonra Facebook’un tüketicilere veri uygulamaları hakkında ne söylediğine ve yanlış bilgi ile nefret söylemiyle nasıl mücadele ettiğine odaklandı.

Hâkim kararında, ihlallerin ölçeğinin, süresinin, tekrarının, kapsamının ve kasıtlı oluşunun “önemli ağırlaştırıcı koşullar” oluşturduğunu yazdı. Karara göre Facebook, çalışanları, araştırmacıları ve üst düzey yöneticileri şirketin kamuya verdiği sözleri yerine getiremeyeceğini kendi içinde belirledikten sonra da kullanıcıların veri üzerindeki kontrolü ve üçüncü tarafların veriyi kötüye kullanması hakkında kamuoyuna açıklama yapmaya devam etti. Hâkim, skandalın ardından söz verilen kapsamlı uygulama geliştiricisi incelemesinin de “kasıtlı olarak etkisiz” yürütüldüğünü belirtti.

Meta’nın tepkisi

Meta’nın hukuk işlerinden sorumlu yöneticisi C.J. Mahoney, kararın ve başsavcının yaklaşımının New Mexico’da iş yapmayı “neredeyse imkânsız” hâle getirdiğini söyledi. Mahoney, davanın özünde çevrim içi ifadeye yeni kurallar dayatmayı amaçladığını savundu. Meta karara itiraz edeceğini açıkladı. The Record’a göre Torrez, mart ayında da başka bir davada Meta’ya karşı 375 milyon dolarlık tazminat kazanmıştı.